HDR FOTOĞRAFÇILIK İLKELERİ - I

Bu makale Cenk Çelik tarafından Fotoğrafçılık, HDR kategorisi altında 09 May 2013 Perşembe günü paylaşılmıştır.

Size bu yazımda fotoğrafçılıkta uygulanan "HDR Tekniği" hakkında temel bilgiler vermeye çalışacağım. İlk bölümde "HDR Nedir?", "HDR Ne İşe Yarar?" gibi soruların cevaplarını kavramsal ve görsel olarak sunacağım...


Detaylara girmeden HDR (High Dynamic Range) Fotoğraf'ın ne olduğunu özetleyerek yazıma başlayayım.

Fotoğrafta kademeli bir ışık farkı vardır. Karanlık ve aydınlık yüzeyler arasındaki ışık farkı o fotoğrafın dinamik kademesi'ni belirler. Kullandığımız makinelerin (SLR-DSLR) ışığın şiddetini algılayabilme kapasiteleri sınırlıdır ve bu makinelerle çekilen işlem geçirmemiş fotoğrafları LDR (Low Dynamic Range) olarak sınıflandırılabiliriz.

Peki bu makinelerle çekilen fotoğraflar LDR olmak zorunda mıdır? Elbette hayır.

Günümüzde çektiğimiz fotoğrafları bazı yazılımlarla HDR (High Dynamic Range) özelliğine sahip hale getirmemiz mümkün. Fotoğraflarımızın yüksek dinamik kademeye sahip olması için birçok yöntem mevcuttur. Bu yöntemlere sonraki yazılarımda genişçe yer vermeye çalışacağım ama önce niye böyle bir tekniğe ihtiyaç duyuyoruz ve bu teknik bize neler kazandırıyor onu özetlemek isterim...

Genelde fotoğraf makinemiz ile kadrajımız içinde kalan ve farklı ışık değerleri olan bir karede ideal bir dengeleme sağlamamız mümkün olmaz. Biz ne kadar ışık veya gölgeyi optimize etmeye çalışsak da fotoğrafımız LDR sınırları içerisinde kalacağından istediğimiz fotoğrafı elde edemeyiz.

Bir iç mekan çekimi yapacağınızı hayal edin. Amacınız güneşli bir günde evin içindeki koltuk ve sehpayı çekmek olsun. Arka planda da perdeleri açık bir pencere var. Siz ne kadar uğraşırsanız uğraşın, koltuk ve sehpayı bütün detaylarıyla çekseniz de arka plandaki pencere sadece parlak bir ışık kaynağı gibi görünecektir. Tam tersini yapmaya kalkıp pencerenin dışını detaylandırmaya çalışırsanız bu seferde koltuk ve sehpanın detayını kaybedersiniz.

Bu gibi durumlarda farklı ışık değerlerinin optimize edilmesine ve kadrajımız içinde kalan her noktanın (ister gölgede, ister ışıkta kalan yüzey olsun farketmez) patlama veya kararma yapmadan en iyi şekilde algılanmasına ihtiyaç duyarız. Bunun için de dinamik kadememizin yardımcı bir programla yükseltilerek işlenmesini sağlarız. İşte bu teknikle çekilen fotoğraflara High Dynamic Range Fotoğraf ya da kısaca HDR fotoğraf diyoruz.

Şimdi olayı görsellerle daha iyi açıklamaya çalışacağım. Biraz önce bahsettiğim iç mekan ortamına benzer bir ortamı (koltuk-sehpa-pencere) HDR tekniği kullanarak nasıl fotoğraflarız onu görelim:

hdr fotoğraf aralığı (örnek fotoğraf 1)

Yukarıda aynı karenin farklı ışık değerleri ile çekilmiş altı adet fotoğrafını görmektesiniz. Dikkatlice baktığımızda değişen ışık değerleri ile birlikte detaylarında farklı şekilde belirginleştiğini gözlemleyebiliyoruz. Amacımız bu altı fotoğrafın bizim için en ideal kombinasyonunu elde etmek. Burada devreye yazılım giriyor ve 32 bitlik bir fotoğraf elde ediyoruz.

Ne var ki 32 bitlik bir fotoğraf sahip olduğu geniş dinamik aralık dolayısıyla gerek baskı, gerek ekran için çok fazla olduğu ve doğru şekilde basılamadığı ya da görüntülenemediği için tone-mapping denilen bir işlem daha yapılıyor. Bu işlem sayesinde fotoğrafımız 16/8 bit oluyor ve sonunda aşağıdaki fotoğrafı elde edebiliyoruz.

hdr fotoğraf aralığı (örnek fotoğraf 2)

Pek çoğu için HDR çalışması bu aşamada biter ama görüldüğü gibi fotoğrafımız düşük kontrastlı ve pek çekici olduğu da söylenemez. Fotoğrafımızı başka işlem(ler)den geçirdikten sonra detayları daha keskin olan bir fotoğraf elde etmek mümkün.

Böyle bir fotoğrafı elde edebilmek için kullanılabilecek yazılımlar başka bir yazı konusu. HDR tekniği için kullanılan yazılımları da (tone-mapping işlemi için photomatix ve hdr efex pro gibi, post-processing işlemleri için de adobe photoshop, topaz photoshop bundle ya da onone software perfect effects 4 gibi) ilerleyen günlerde sizlerle paylaşacağım.

Aşağıda aynı altı fotoğrafı kullanarak bu sefer benim elde ettiğim daha farklı bir HDR fotoğrafı görmektesiniz. Gördüğünüz gibi aynı tekniği (HDR tekniği) farklı şekil ve parametrelerle kullanarak daha farklı sonuçlar elde etmek mümkün.

hdr fotoğraf aralığı (örnek fotoğraf 3)

Yukarıdaki örnekte altı farklı fotoğrafı kullanarak bir HDR fotoğraf elde ettik. Peki altı farklı fotoğraf olmazsa olmaz mı? Elbette hayır.

Yalancı HDR denilen teknikle tek bir fotoğraftan bile HDR fotoğraf elde etmemiz mümkün. Ama ideal olanı, en az üç adet çekilmiş aynı kadraja ait farklı pozlanmış fotoğrafı, karanlık ve aydınlık yerleri belli bir mantık dahilinde yeniden harmanlayarak göze hitap eden tek bir fotoğraf haline getirmek. Farklı poz değerinde aşırı karanlık ya da aşırı aydınlık çıkan yerler bu dengeyi diğer pozlanmış karelerden alarak ışık dengesizliklerinin olmadığı ve detayların daha da belirgin hale geldiği HDR fotoğraflar haline gelir.

Aşağıda üç farklı pozlama değerine sahip fotoğraflarla, bunun sonucunda HDR tekniği kullanılarak oluşturulmuş HDR fotoğrafı görmektesiniz.

hdr fotoğraf aralığı (örnek fotoğraf 2)

Görüldüğü gibi HDR tekniği sadece iç mekan çekimleri ile sınırlı değildir. Bu tekniği kullanarak bulutların ve objelerin çok daha karakteristik göründüğü olağanüstü dış mekan çekimleri de yapabilirsiniz. Bu yazımı size fikir ve ilham vermesi açısından başarılı bulduğum birkaç HDR fotoğraf örneği ile noktalıyorum.

Yazar Hakkında

Cenk Çelik

Cenk Çelik

Yorumlar (2)

  • Cenk Celik

    Cenk Celik

    29 May 2013 16:03 zamanında |
    deneme2
  • Cenk Celik

    Cenk Celik

    09 May 2013 03:56 zamanında |
    deneme

Bir yorum yapın

Misafir olarak yorum yapıyorsunuz. İsterseniz aşağıdan oturum açabilirsiniz.

Icon FOTOĞRAFÇILIK
HDR, TILT-SHIFT...
Icon GRAFİK TASARIM
LOGO, İNFOGRAFİK...
Icon WEB PROGRAMLAMA
JAVACRIPT, PHP, CMS...
Icon WEB TASARIM
HTML, JQUERY, CSS...